JANJINA – PONOSNA PRESTONICA EPIRA

Janjina EpirJanjina s pravom možemo biti nazvana ponosom Epira, jer svojom mešavinom sadašnjosi i prošlosti svakom oduzme dah. Nije samo lepota arhitekture ono što je čini jedinstvenom, već pre svega način života na koji su uticali svi narodi pod čijom je upravom bila, ali i domaćini koji svakog gosta dočekaju sa dobrom trpezom i raširenih ruku. 


Janjina mapa

Nalazi se u Epiru, u severozapadnoj Grčkoj i glavni je grad ove oblasti. Ovaj lepi gradić okružen je planinskim lepoticama Tomaros i Mitelkeli. Janjina se nalazi na 480 metara nadmorske visine. Danas je grad dobro povezana sa celom Grčkom, a to je pre svega zahvaljujući prošlogodišnjem otvaranju novog auto puta Jonian odos iliti Jonski put.

Na svega 290 km je udaljena je od Soluna, a od Atine oko 450 km. Treba napomenuti da Janjina ima i svoj aerodrom, koji se nalazi u blizini grada.

Tačnu lokaciju prestonice Epira možete videti OVDE, ali se nemojte zbuniti ako vam dok tražite kartu izađe da se Janjina nalazi u Hrvatskoj. To nije greška, jer postoji mesto sa istim nazivom, a nalazi se na poluostrvu Pelješcu.

Janjina Epir

Janjina u Grčkoj

Grad koji je dobio ime po Svetom Jovanu danas ima oko 70.000 stanovnika. Poznat je po dobroj i zdavoj hrani, gostoljubivim domaćinima, bogatoj istoriji, vrednim studentima i prelepoj arhitekturi. Mnogi od vas glavni grad Epira znaju i kao Janinu ili Joanina, međutim ispravno je na srpskom reći Janjina.

U gradu okruženom planinama se nalazi čak dve bolnice. Pored toga meštani su ponosni i na Univerzitet Epir i Tehnološki institut Epir. Baš zato što je univerzitetski grad, Janjina ima dosta mladih. Smatra se da broji ukupno 12.000 studenata, što na broj stanovnika grada nije ni malo zanemarljiva cifra.

Takođe je grad poznat širom Grčke po izvorima mineralne vode (Vikos  voda), ali i po proizvodnji feta sira (ima raznih proizvođača, a jedan od najpoznatijih brendova je svakako Dodone) za koji mnogi kažu da je jedinstven sa ovog područja. O gastronomskim specijalitetima grada, saznaćete više u daljem tekstu.

Janjina Epir

Klima je više kontinentalna nego primorska. Tako da su leta topla, a zime hladnije i sa padavinama. Znamo da će mnogi od vas rešiti da zaobiđu ovaj grad, pre svega jer nema morsku obalu, ali mi vas savetujemo da to ne učinite, već ako imate priliku – obavezno ga posetite. Verujte nam, nećete se pokajati.

Janjina ima veoma bogatu istoriju, a mi ćemo pomenuti samo neke od istorijskih činjenica koje su nama veoma interesantne, jer kada bismo krenuli da pišemo pod čijom se sve upravom nalazio glavni grad Epiira, mogli bismo da napišemo čitavu knjigu. Samo ćemo vam ukratko reći da su na tronu grada pre savremenih Grka sedeli Rimljani, Vizantijci, Srbi, Firetinci, Osmanlije… Da je stanovništvo isto tako bilo mešano od hrišćana, muslimana i Jevreja, a da su uticaji obe religije zajedno sa narodom koji su slebdenici Mojsijevog verovanja ostavili dubok trag u zidinama i ulicama Janjine.



Naime, još u rimskom doba grad je bio od velikog značaja, jer su kroz njega prolazili karavani. Naime, put koji je prolazio kroz ovaj biser Epira bio je jedan od 28 puteva koji su bili ponos Rimske carevine. Povezivao je Iliriju, Trakiju i Makedoniju sa Konstantinopoljem, odnosno Jadran sa istočnim Egejom. Ova trasa je nazivana Ignjatijev put, po rimskom konzulu iz Makedonije koji ga je podigao davne 146. godine. Danas taj isti put spaja luku Igumenicu sa gradom, naravno asfaltiran je i modernizovan.

Janjina Epir

Što se tiče istorije, nama je verovatno najzanimljiviji podatak da se Janjina nalazila i u granicama Srpskog carstva kojim je upravljao Dušan Silni. Tokom srpske vladavine nad gradom došlo je do njenog procvata i što je najbitnije, ovaj grad nije izgubio nijednu priveliegiju koju mu je ranije dala Vizantija. Međutim, kada je došlo do urušavanja Dušanovog carstva, car Simeon je poslao svog zeta despota Tomu Preljubovića da upravlja Janjinom, ali je on ubijen u zaveri, a njegova žena Marija Angelina Nemanjić se preudala za Firetinca koji će postati novi despot Janjine. Tim činom se završava srpska vladavina nad ovim lepim planinskim gradom.

MECOVO – MESTO ZA SVA ČETIRI GODIŠNJA DOBA

Posle toga grad će kao i veći deo Balkana pasti pod moćnim Osmanskim carstvom. Građani su pod Osmanlijama bili slobodni, jer je mitropolit grada predao ključeve Janjine bez otpora. Slobodno možemo reći da je ekonomija tada cvetala. Gradsko stanovništvo je bilo sačinjeno od hrišćana, muslimana i Jevreja.  Međutim, najupečatljiviji lik iz istorije Janjine će se pojaviti na “sceni” u XVIII veku – grad pada pod vlast ozloglašenog Ali-paše, koji je ostao upamćen po tome što je mnogo hrišćana prebacio u islam, ali i po tome što je svakog svog protivnika, na bilo kom polju, znao da muči javno i to bez trunke osećanja. Nije strepeo ni pred sultanom, a svojim pašalukom je upravljao prema svojim pravilima, a ne Portinim iz Istanbula. O njegovoj nemilosti pisao je i poznati Lord Bajron, koji je posetio Janjinu za vreme Ali-pašine vladavine. Priče o njemu i o njegovim zlodelima su i danas glavna tema srca Epira.

Na kraju ovog dela rećićemo vam da se u blizini Janjine nalaze i Zagori sela i mesto Mecovo, o kojiima smo vam već pisali.

Janjinsko jezero

Pravo ime jezera je Pamvotida i ono nije veštačko, već je prirodno. Smatra se da je nastalo oko 10.000 godina pre Hrista, a poznato je kao stanište jegulja.



Na sredini Janjinskog jezera nalazi se ostrvo, koje bi možda bilo kao i svaka drugo, da na njemu i danas ne žive ljudi. Čak oko 100 porodica su njegovi žitelji, pa je kao takvo jedino u Evropi. Zanimljivo je da se na njemu nalazi sedam pravoslavnih manastira, pa je zbog toga treće mesto po važnosti za hodočešće kod Grka – posle Svete Gore i Meteora. Inače, u jednom od manastira, Svetog Pantelejmona, je 1822. ubijen tiranin grada Ali-paša i to od strane Osmanlija.

Janjinsko jezero, Janjina, Epir
Janjinsko jezereo

Na ostrvu, koje se nalazi na sredini jezera, postoji i kuća od Ali-paše, koja je danas pretvorena u muzej. Ostrvce je poznato i po tome što taverne na njemu služe meze koje se služio i u prošlosti, a glavna zvezda tanjira su žablji bataci.

Janjina Epir Janjinsko jezero
Ostrvo na sredini jezera

Postoje mnoge priče vezane za ovo jezero, neke su srećne, a neke ne, ali jedna se izdvaja od drugih i poznata je i van granica Grčke. Priča potiče iz XVIII veka, a glavni likovi iste su gospođa Efrosini Vasiliu, Ali-paša i njegov sin Muhtar.

Naime, predanje kaže da je neopisivo lepa Efrosini, koja je bila žena poznatog lokalnog bogataša i nećaka mitropolita janjinskog, zapala za oko sinu Ali-paše koji je u to vreme bio veren. Lepa mitropolitova nećaka nije ostala imuna na lepotu i pažnju Muhtara. Ljubav se desila tamo gde nije smela, a to je veoma razljutilo Ali-pašu. E sada postoje dve verzije zašto je ova ljubav smetala ozloglašenom paši. Prva je čista istorijska, a to je da je njegov sin kojim slučajem zbog lepe nećake mitropolita ostavio verenicu, koja je inače bila iz jednog mesta koje  je u granicama dadašnje Albanije, Ali-paša bi izgubio vlast nad jednim delom teritorije. Drugo predanje kaže da to nema nikakve veze sa vlašću nad nekom teritorijom, nego da je Efrosini svojom lepotom opčinila i Ali-pašu, a on nije mogao da preboli što je njoj za oko zapao njegov sin pored njega samog.

Zbog toga je paša rešio da je ubije zajedno sa 17 drugih žena, pod izgovorom da su bile nečasne žene iliti bez morala. Priča dalje kaže da kada je ubio Efrosni, da je ona pala u zaleđeno jezero uz poslednji uzdah kroz koji se mogao osetiti sva njena bol za neostvarenom ljubavlju sa Muhtarom. Zbog toga mnogi ovo jezero smatraju mestom uklete ljubavi… Ova priča je i ekranizovana u zemlji masline. Naime 1959. izašao je film Jezero uzdaha.

Janjina
Kale

ZAGORI SELA – SRCE EPIRA

Turistička zajednica Janijine

Postoji nekoliko atrakcija na koje je Turistička zajednica grada veoma ponosna. Mi ćemo vam nabrojati po nama najzanimljivije:

  • U bliznini Janjine nalazi se Muzej Pavlos Verlis u čijoj postavci možete izbliza videti kakav je bio život u Janjini u doba Otomanske imperije. Uz pomoć voštanih figura, postavku ne čine samo svakodnevne radinosti, već i scene mučenja i ubijanja, tako da je u potpunosti prikazana svakodnevnica života pod imperijom s istoka
  • Zamak u kome je smešten stari grad se nalazi u blizini jezera. Unatar njegovih zidana nalaze se džamija, koji nosi naziv Aslam Paša, iz turskog je doba kao i zagrobno mesto porodice Ali-paše, a odmah pored je Vizantijski muzej. Ovaj deo ostrva naziva se Ić kale
  • Janjina ima veoma bogatu gastronomsku ponudu, a baklave iz ovog grada su najpoznatije u čitavoj Grčkoj. Ni pite ne zaostaju za njima i to svih vrsta – bile slatke ili slane. Naime, Janjina je poznata po najboljim pitama u čitavoj zemlji. Naravno, tu je i cipuro iliti grčka rakija, još jedan prepoznatljivi brend ovog epirskog grada. Prema tome, obavezno uživajte u pomenutim gurmanskim zalogajima
  • Jedan od najposećenijih muzeja grada je Muzej kujundžija u kojem je izložen očaravajući nakit, koji je delo lokalnih zanatlija. Inače, Janjina je i van granica Grčke veoma poznata po ovom zanatu
  • Kao i svuda širom zemlje mora i sunca i ovde ćete naići na Arheološki muzej, pa ako posetite isti možete saznati antičku prošlost grada
  • Na 4km od grada nalazi se i pećina Perama. Stara je oko 1.500.000 godina i 1100km je dugačka. Otkrivena je tokom Drugog svetskog rata

Janjina

1 Comment

  1. PRELEPO, ODAVNO ĆELIM DFA POSETIM jANJINU, NADAM SE DA ĆU OVE GOIDINE SEPTEMBRA MESECA PRILIKOM ODLASKA NA KRF POSETITI I jANJINU, IMA ŠTA DA SE VIDI I OBIDJE.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *