UROKLJIVE OČI KOD BRAĆE GRKA

urokljive oči Svi smo primetili da u prodavnicima suvenira širom zemlje masline uvek možemo naći razne predmete (narukvice, mindjuše, priveske za ključeve, ukrase za domaćinstvo itd.) čiji je glavni detalj nazar. Ovaj simbol ćete naći skoro u svakom Grčkom domu…

Nazar je najčešće plave boje (jer navodno plava boja štiti od svih negativnih sila) i okruglog je oblika. Amajlija se (uglavnom) još po rođenju daruje deci, jer se veruje da štiti od raznih bolesti.

Kod Grka urokljive oči imaju dugu istoriju

Verovanje u urokljive oči postojalo je još u antičkom dobu. Iako je u tom dobu grčka civilizacija bila na svom intelektualnom vrhu, postojalo je verovanje u zle oči koji svojim pogledom na nekog pojedinca mogu da prouzrokoju duševnu i fizičku bol.  Čak je i slavni Plutarh pisao o urokljivim očima. Zbog toga se smatra da je veliki osvajač Aleksandar Makedonski glavni “krivac” što se ovo verovanje proširilo istokom. (Mada Turci imaju drugačiju priču o nastanku ove poznate amajlije i smatraju je delom svog folklora).

Sujeverja u Grčkoj

Naime, u varošicama i selima najjužnije balkanske zemlje (baš kao i kod nas u ruralnim područjima) veruje se da osoba koja vas zajedljivo pogleda može da ima urokljive oči. Urokljive osobe uglavnom su one koje imaju plave ili zelene oči. Najčešće posledice istog su loša sreća, ali i loše fizičko ili psihičko stanje. Urok koja neka osoba „baci“ na vas svojim pogledom iz besa ili čiste ljubomore na grčkom se zove matjasma. Upravo da bi se sprečio uticaj urokljivih očiju, Grci skoro uvek uz sebe imaju plavo stakleno oko koje služi kao zaštita od zlih pogleda.

Pored Grčke ovu amajliju ćete videti i u prodavnicima širom Turske, Sirije, Libana, Egipta, Jermenije, Irana, Avganistana, Iraka, Azerbejdžana i naravno Kipra.

urokljive oči

Kako skinuti čini zlih očiju

U slučaju da vas je neko urekao, a vi niste imali uz sebe „čarobnu“ amajliju, ne morate da brinete jer je tu ksematjasma. To su osobe koje se bave skidanjem uroka, a u najsučanijoj zemlji Evrope su poznati još od VI veka pre nove ere.

Ritual za skidanja uroka koji izvode ksematjasma je skoro uvek isti. Naime, prvo će „doktor“ protiv uroka (obično neka starija Grkinja ili svekrva) da izgovori molitvu u kojoj će obavezno spomenuti vaše ime. Potom se uzme neki sud koji se napuni vodom, a zatim se od kapljica maslinovog ulja na vodi iscrtava krst tri puta i u isto vreme u vazduhu se pljuje tri puta. Što se više ulje razlije po vodi, to je znak da vas je neko, ko je mnogo zao i samim tim poseduje moć većeg uroka, omađao zlim činima.

Nar – voće koje je povezano sa mnogim grčkim običajima

Ono što je zanimljivo je da pomenuti ritual ne mora da se uradi samo uživo, već i preko telefona. Naime, sasvim je normalno da osoba koja se oseća iscrpljeno psihički i fizički pozove sebi znanu osobu koja je ksematjasma i pita je da „na brzinu“ odradi ritual ne bi li sklonio zle čini koje ga muče.

Crkva i urokljive oči

Zanimljivo je da čak i Grčka pravoslavna crkva ima naziv za one ljude koji su poneli urok od zlog oka. Zovu ih vaskanja. Shodno tome, crkva ima specijalne molitve za takve slučajeve.

Inače, ne „bore“ se Grci sa urokljivim očima samo uz pomoć nazara već i uz beli luk, pljuvanjem tri puta (ovo vam je i više nego poznato), bacanjem soli preko ramena itd.

Zašto Grci razbijaju tanjire tokom slavlja

 




Fotografije: Pixabay

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *